GƏNC PSİXİATRLARIN KLİNİK KEYS VƏ TƏDQİQAT İŞLƏRİ MÜSABİQƏSİ
|
Bu tədbir ilk dəfə elmi və ya klinik təqdimat hazırlayan gənc həkimlər üçün də nəzərdə tutulur. Qaydaların məqsədi işi çətinləşdirmək deyil, təqdimatların aydın, etik və müqayisə edilə bilən olmasını təmin etməkdir. |
1. Tədbirin məqsədi
Tədbirin məqsədi gənc psixiatrların klinik düşünmə, elmi iş aparma, məlumatı sistemləşdirmə və auditoriya qarşısında təqdimetmə bacarıqlarını inkişaf etdirməkdir. İştirakçılardan ideal elmi iş deyil, dürüst, başadüşülən və əsaslandırılmış təqdimat gözlənilir.
2. Kimlər iştirak edə bilər?
- 35 yaşa kimi
- Psixiatriya rezidentləri;
- Gənc psixiatrlar və psixi sağlamlıq sahəsində çalışan gənc həkimlər;
- İşi fərdi və ya maksimum 3 müəllifdən ibarət qrupla təqdim edənlər.
Əsas təqdimatçı işin hazırlanmasında birbaşa iştirak etməlidir. Elmi rəhbərin və ya daha təcrübəli həmkarın məsləhət verməsi mümkündür.
3. Təqdimat kateqoriyaları
3.1. Klinik keys
Klinik keys nadir xəstəlik olmaq məcburiyyətində deyil. Diaqnostik çətinlik, diferensial diaqnostika, müalicəyə qeyri-adi cavab, əlavə təsir, psixi və somatik xəstəliklərin birlikdə olması, etik və kommunikasiya çətinliyi və ya gündəlik praktikadan öyrədici hal təqdim edilə bilər.
3.2. Tədqiqat işi
Sorğu, kəsişmə tədqiqatı, retrospektiv təhlil, pilot iş, klinik müşahidələr qrupu, xidmət və ya təhsil layihəsinin qiymətləndirilməsi, keyfiyyət tədqiqatı və ilkin nəticələr təqdim edilə bilər. Kiçik seçmə qəbul olunur; məhdudiyyətlər açıq göstərilməlidir.
4. İlkin müraciət üçün tələb olunan materiallar
- İşin başlığı;
- Müəlliflərin adı, soyadı və iş yeri;
- Əsas təqdimatçının əlaqə məlumatı;
- Kateqoriya: klinik keys və ya tədqiqat işi;
- 300–500 sözlük qısa mətn;
- Elmi rəhbərin adı — varsa;
- Etik razılıq və məxfiliyin qorunması barədə qısa qeyd.
5. Klinik keys mətninin quruluşu
|
Bölmə |
Nə yazılmalıdır? |
|
Başlıq |
Əsas klinik problemi qısa və aydın göstərən ad. |
|
Qısa məlumat |
Yaş qrupu, cins, əsas şikayətlər, simptomların başlanması və əvvəlki müalicələr. |
|
Klinik qiymətləndirmə |
Psixi statusun əsas xüsusiyyətləri, klinik qərara təsir edən müayinələr və şkala nəticələri — varsa. |
|
Diferensial diaqnostika |
Ən azı iki mümkün variant və yekun diaqnozun seçilmə səbəbi. Çox aydın halda qısa izah kifayətdir. |
|
Müalicə və müdaxilə |
Əsas preparatlar və dozalar, psixoterapevtik və sosial müdaxilələr, dəyişikliklərin səbəbi və əlavə təsirlər. |
|
Nəticə |
Müalicəyə cavab, müşahidə müddəti və son vəziyyət. Son nəticə məlum deyilsə, bu açıq qeyd olunur. |
|
Müzakirə |
Keysin niyə maraqlı olduğu, əsas çətinlik və digər həkimlər üçün öyrənilən 2–3 dərs. |
6. Tədqiqat mətninin quruluşu
|
Bölmə |
Nə yazılmalıdır? |
|
Başlıq |
Tədqiqatın mövzusunu aydın göstərən qısa ad. |
|
Giriş |
Problemin niyə vacib olduğunu izah edən 2–4 cümlə. |
|
Məqsəd |
Tədqiqatın cavablandırmaq istədiyi əsas sual — 1–2 cümlə. |
|
Material və metodlar |
Tədqiqat növü, yer, iştirakçı sayı, seçim üsulu, istifadə olunan şkala/sorğu və məlumatların təhlili. |
|
Nəticələr |
İştirakçı sayı, əsas faizlər və ya orta göstəricilər, vacib müqayisələr. “Nəticələr təqdim olunacaq” ifadəsi kifayət deyil. |
|
Yekun və praktik əhəmiyyət |
Əsas nəticə, praktik mənası və mümkün növbəti addım. |
|
Məhdudiyyətlər |
Ən azı bir məhdudiyyət: kiçik seçmə, bir mərkəz, nəzarət qrupunun olmaması və s. |
7. Sadə statistik tələblər
Mürəkkəb statistika məcburi deyil. İşin növündən asılı olaraq iştirakçı sayı, faiz, orta göstərici, minimum–maksimum və sadə qrup müqayisələri kifayət edə bilər.
- Statistik test aparılıbsa, istifadə olunan test və p göstəricisi qeyd edilə bilər;
- Statistik test aparılmayıbsa, nəticə “statistik əhəmiyyətli” adlandırılmamalıdır;
- Əlaqə və ya korrelyasiya səbəb–nəticə əlaqəsi kimi təqdim edilməməlidir;
- Bütün rəqəmlər mətn, cədvəl və slaydlarda bir-birinə uyğun olmalıdır.
8. Etik və məxfilik tələbləri
|
Pasiyentin və ya tədqiqat iştirakçısının təhlükəsizliyi və məxfiliyi bütün digər tələblərdən üstündür. |
- Ad, soyad, telefon, ünvan, iş yeri, xəstəlik tarixçəsinin nömrəsi və şəxsiyyəti müəyyən edə biləcək digər məlumatlar göstərilməməlidir;
- Foto, video və səs yazısı yalnız ayrıca yazılı razılıq olduqda istifadə edilə bilər;
- Pasiyenti alçaldan, damğalayan və ya istehzalı ifadələrdən istifadə edilməməlidir;
- Tədqiqat üçün etik komitə razılığı, müəssisə icazəsi və ya məlumatlandırılmış razılıq tələb olunubsa, bunun statusu göstərilməlidir;
- Etik sənədlər tam deyilsə, təşkilat komitəsi əvvəlcə izah və düzəliş istəyə bilər.
9. Elmi dürüstlük
Məlumat uydurmaq, nəticələri dəyişdirmək, başqasının mətnini istinadsız köçürmək və işdə iştirak etməyən şəxsi müəllif göstərmək yolverilməzdir. Süni intellekt dil və struktur üçün köməkçi vasitə kimi istifadə oluna bilər, lakin müəllif bütün faktları, rəqəmləri və istinadları özü yoxlamalıdır.
10. Şifahi təqdimatın formatı
- Təqdimat: 8 dəqiqə;
- Sual və müzakirə: 5 dəqiqə;
- Tövsiyə olunan slayd sayı: 7–10;
- Mətn qısa, şrift oxunaqlı, cədvəl və qrafiklər aydın olmalıdır;
- Mənbədən götürülmüş məlumat, şəkil və ya cədvələ istinad verilməlidir.
- Slaydların ilkin mərhələdə təqdim edilməsi tələb olunmur. Seçilmiş iştirakçılardan slaydların son variantı tədbirdən əvvəl ayrıca istəniləcək.
11. Ədəbiyyat
Klinik keys üçün 2–3, tədqiqat işi üçün 3–5 etibarlı mənbə tövsiyə olunur. Xüsusi istinad formatı məcburi deyil. Müəllif, məqalə və ya kitabın adı, jurnal/nəşriyyat və il göstərilməsi kifayətdir.
12. İşin düzəliş üçün geri qaytarılması və qəbul edilməməsi
Struktur, metod, nəticə, etik qeyd və ya məxfiliklə bağlı düzəldilə bilən çatışmazlıq olduqda müəllifə ən azı bir dəfə düzəliş imkanı verilməsi nəzərdə tutulur.
Aşağıdakı hallar işin qəbul edilməməsinə səbəb ola bilər:
- Şəxsi məlumatların çıxarılmasından imtina;
- Uydurulmuş və ya qəsdən dəyişdirilmiş məlumat;
- Açıq plagiat və ya başqasının işinin öz adına təqdim edilməsi;
- Etik baxımdan təhlükəli material;
- Təşkilat komitəsinin əsas düzəliş tələblərinə cavab verilməməsi.
Sadə statistika, kiçik seçmə, ilk dəfə çıxış etmək və ya slayd dizaynının zəif olması işin avtomatik rədd edilməsi üçün əsas deyil.
13. Qiymətləndirmənin ümumi prinsipi
İşlər mövzunun aktuallığına, klinik və ya elmi düşünmənin aydınlığına, məlumatların düzgün təqdimatına, nəticələrin əsaslandırılmasına və müəllifin suallara cavabına görə qiymətləndiriləcək. Qiymətləndirmə meyarları bütün iştirakçılar üçün eyni olacaq.
14. Mükafatlar
Klinik keys və tədqiqat işləri mümkün olduqda ayrı kateqoriyalarda qiymətləndiriləcək. I, II və III yerlər, eləcə də “Ən yaxşı ilk təqdimat”, “Ən yaxşı klinik düşünmə”, “Ən aktual tədqiqat” və “Auditoriya rəğbəti” kimi əlavə nominasiyalar verilə bilər. Mükafatların növü ayrıca elan olunacaq.
15. Tövsiyə olunan hazırlıq təqvimi
|
Mərhələ |
Tövsiyə olunan vaxt |
|
Qaydaların və müraciətin elan edilməsi |
İyul–avqust 2026 |
|
İlkin mətnlərin qəbulu |
Sentyabrın ilk yarısı |
|
Rəy və bir dəfə düzəliş |
Sentyabrın ikinci yarısı |
|
Seçilmiş işlərin və slaydların yekunlaşdırılması |
Tədbirdən 7–10 gün əvvəl |
|
Təqdimat və mükafatlandırma |
Oktyabr 2026 |
Tədbirin əsas prinsipi: öyrətmək, təşviq etmək və şəffaf qiymətləndirmək.